Dijital mecra yalnız sosyal medya değildir.
Owned web/app/email, social/içerik üreticisi, paid display/search, video/streaming, commerce, digital OOH ve platform-native formats farklı attention, format ve measurement koşulları taşır.
Web, app, email ve CRM üzerinde marka daha fazla kontrol taşır.
Platform UI, feed behavior ve içerik üreticisi conventions formatı şekillendirir.
Placement, policy, targeting ve measurement reklam sistemiyle bağlıdır.
Autoplay, sound-off, duration ve playback bağlam yaratıcı kararı etkiler.
Product information, trust, variant ve purchase flow birlikte çalışır.
Mesafe, dwell time, ambient ışık ve hareket limits önemlidir.
Dijital kampanya tek ana dosya dosya değil, kontrollü tasarım varlığı sistemidir.
kanal, placement, oran, duration, dil, CTA, legal, caption, tracking ve sürüm matrix üretim öncesi kurulmalıdır.
Her placement gerçek teknik spec ile eşleştirilir.
1:1 / 4:5 / 9:16 / 16:9 aynı kompozisyonun kırpma'ı değildir.
6s, 15s, 30s veya loop formatlarında mesaj sırası yeniden kurulabilir.
Text expansion ve locale formats tasarım varlığı varyantını etkiler.
Disclaimer veya mandatory copy placement'a göre değişebilir.
Onay durumu ve publish history izlenebilir olmalıdır.
duyarlı tasarım breakpoint listesi değil, içerik ve hiyerarşinin koşula göre yeniden davranmasıdır.
Fluid grid, duyarlı type, sanat yönetimi, image kaynak, bileşen reflow ve input modality birlikte düşünülür.
Sabit canvas yerine available space ile çalışan yapı.
Scale, measure ve line-height viewport/içerik ile dengelenir.
Farklı oranlarda farklı kırpma veya image kullanılabilir.
içerik sırası ve group ilişkisi dar/geniş görünümde değişebilir.
Mouse, touch, keyboard ve TV remote aynı interaction varsayımını taşımaz.
Emulator yanında gerçek device ve network koşulu test edilir.
Dosya formatı yalnız uzantı değil kalite, alpha, animation ve çözümleme kararıdır.
JPEG, PNG, WebP, AVIF, SVG ve video formats kullanım bağlamına göre seçilir; her yeni format her durumda en iyi değildir.
lossy · alpha yok
lossless · fotoğrafta ağır olabilir
lossy/lossless · alpha
tooling/decode koşulunu test et
logo · icon · çizgisel grafik
codec · autoplay · data cost
Fotoğraf için yaygın lossy format; alpha yok.
Lossless ve alpha için kullanışlı; fotoğrafta dosya büyük olabilir.
Lossy/lossless ve alpha desteği; broad web use.
Yüksek compression verimi; encode/decode ve tooling koşulları kontrol edilir.
Logo, icon ve vector grafik için ölçeklenebilir; erişilebilirlik/security düşünülür.
Kısa hareket için codec, autoplay ve data cost still image alternatifleriyle kıyaslanır.
Dijital görsel kullanıcıya zamanında ulaşmıyorsa tasarım kalitesi eksiktir.
Image dimensions, compression, duyarlı srcset, lazy yükleniyor, preload, font yükleniyor ve Core Web Vitals kullanıcı deneyimini etkiler.
Görsel ağırlığı yalnız pixel dimension ile belirlenmez.
Cihaz ihtiyacına göre uygun çözünürlük gönderilir.
Viewport dışı assetler gerektiğinde yüklenebilir; hero için yanlış kullanımı LCP'yi bozabilir.
Hero image ve font yükleniyor largest içerik paint'i etkileyebilir.
Image dimensions ve fallback yanlışsa düzen kayabilir.
Yavaş ağ ve data cost gerçek kullanıcı koşulu olarak ele alınır.
Video ve hareket placement'ları ilk saniyeler, sound-off ve loop davranışıyla tasarlanır.
Hook, message order, captions, safe areas, bitrate, autoplay, küçük taslak ve platform duration limitleri tasarım varlığı planına girer.
İlk frame/seconds temel marka veya mesaj ilişkisini kurmalıdır.
Anlam yalnız sese bağlı kalmamalı; caption veya visual redundancy gerekebilir.
Başa dönüş veya seamless loop mesajı bozmamalıdır.
Platform chrome ve subtitles için gerçek preview ile test edilir.
Video başlamadan önceki cover ayrı hiyerarşi problemidir.
Text/gradient/detail compression sonrası gerçek çıktı'ta kontrol edilir.
Sosyal medya tasarımı platform şablonu değil, içerik ve dağıtım davranışı problemidir.
Feed, stories/reels, carousel, profile, caption, comments, içerik üreticisi remix ve erişilebilirlik platform UI ile birlikte okunur.
küçük taslak-level recognition ve first-line hierarchy önemlidir.
System UI overlay ve top/bottom güvenli alan dikkate alınır.
Slide sequence poster serisi değil, temporal information design'dır.
Visual ile caption birlikte anlam üretir; kritik içerik tek kanala bırakılmaz.
Comments ve surrounding UI görselin algısını değiştirebilir.
İçerik yeniden paylaşım/kırpma/remix bağlamında da marka ve hak riskleri taşır.
ücretli medya creative hem platform policy hem iletişim verimliliği ile çalışır.
Banner, native, duyarlı display, search visual tasarım varlığı, retargeting ve dynamic creative farklı text/image limits ve tracking sistemi taşır.
Gerçek ad slot boyutu ve surrounding içerik test edilir.
Platform aynı tasarım varlığı setinden farklı düzen üretebilir.
Feed/data ile headline, image, price ve CTA varyantları otomatik üretilebilir.
Claim, disclaimer ve category restriction placement'a göre değişebilir.
UTM/pixel/event setup gizlilik ve measurement planıyla eşleşir.
Aynı creative yüksek frequency'de wear-out yaratabilir.
e-posta tasarımı web sayfasının küçültülmüş kopyası değildir.
Client support, table/düzen limitations, image blocking, karanlık mod, subject/preheader, alt text ve deliverability birlikte düşünülür.
Email CSS desteği browser web'den daha parçalıdır.
Inbox deneyimi açılmadan önce başlar.
Mesaj yalnız görsel içine gömülmemelidir.
Logo/tasarım varlığı ve colors client-specific dönüşümlerde test edilir.
Anlamlı görseller için text alternative planlanır.
Ağır tasarım varlığı, spam-like içerik ve broken markup teslimi etkileyebilir.
E-ticaret tasarımı tanıtım kadar karar ve güven bilgisini düzenler.
Product image, variant, price, availability, shipping, reviews, comparison, returns ve checkout ilişkisi görsel sistemde açık olmalıdır.
Hero image yanında detail, scale, texture ve use-bağlam görselleri gerekir.
renk/size selection ile image/durum ilişkisi senkron olmalıdır.
Discount hierarchy yanıltıcı urgency veya fake reference price üretmemelidir.
Returns, teslim, payment ve review bilgisi hiyerarşinin parçasıdır.
Form, hata, payment durum ve security cues interaction design ile birlikte çalışır.
Zoom, keyboard, alt text ve form access purchase funnel'ı etkiler.
içerik üreticisi işbirliği marka sistemi'i tamamen kontrol etmek değil, birlikte üretilebilir çerçeve kurmaktır.
Brief, must-have/must-not, disclosure, usage haklar, edit onay, format, safe claims ve marka cues dengeli tanımlanır.
İçerik üreticisinin doğal dili yok edilirse güven ve performans düşebilir.
Mesaj hedefi net; ifade alanı yeterince esnek olmalıdır.
Reklam/sponsorluk işaretleme kuralları pazara göre uygulanır.
Organic post ile paid usage/whitelisting aynı hak değildir.
Hukuki doğruluk ile içerik üreticisi authenticity arasında süreç kurulmalıdır.
nihai içerik üreticisi tasarım varlığı, onay ve usage term kayıt altında tutulur.
Dijital tasarım varlığı erişilebilirlik yalnız web geliştiricisinin işi değildir.
Contrast, alt text, captions, text-in-image, hareket, flashing, okuma sırası ve zoom/reflow tasarım varlığı tasarımından itibaren düşünülür.
Görselin işlevi ve bağlama göre yazılır; exhaustive description değildir.
Video konuşma ve anlamlı sesleri erişilebilir hale getirir.
Kritik metni görsele gömmek zoom/localization ve erişilebilirlik sorunları yaratır.
Text ve essential graphics yeterli ayrışma sağlamalıdır.
azaltılmış hareket ve flashing riskleri desteklenir.
Carousel/email/web içerik semantic sıra ile uyumlu olmalıdır.
Metrik tasarım hedefinden türemelidir; yüksek etkileşim her zaman başarı değildir.
Reach, görüntülenebilirlik, CTR, completion, conversion, elde tutma, bounce, task başarılı ve marka lift farklı sorular cevaplar.
Reach/impression görülme fırsatını gösterir, etkiyi değil.
Placement teknik olarak görüntülenebilir miydi sorusuna yaklaşır.
CTR veya conversion hedefe göre anlam kazanır.
View definition ve completion platforma göre farklı olabilir.
Repeat use veya continued viewing bazı ürünlerde daha anlamlıdır.
Kısa vadeli click ile uzun vadeli marka etkisi aynı ölçüt değildir.
A/B testi ‘hangisi daha güzel?’ oylaması değil, kontrollü hipotez testidir.
Bir varyantta mümkün olduğunca tek temel varsayım değiştirilir; örneklem, duration, atama, metric ve durdurma kuralı önceden planlanır.
‘Daha görünür CTA conversion'ı artırır’ gibi test edilebilir önerme kurulur.
Diğer değişkenler mümkün olduğunca aynı tutulur.
Kullanıcıların varyantlara dağılımı sistematik önyargı yaratmamalıdır.
Küçük örneklem rastgele farkı gerçek etki gibi gösterebilir.
Sonuç iyi görünür görünmez testi durdurmak yanlış pozitif riskini artırır.
Kullanıcıyı riskli davranışa yönlendiren testler yalnız performans adına yapılmamalıdır.
Dijital tasarım varlığı üretiminde adlandırma, sürüm ve kaynak-of-truth hata oranını düşürür.
kampanya, kanal, oran, dil, pazar, sürüm, date, onay durum ve tracking metadata tanımlı sistemle yönetilir.
Dosya adı insan ve automation tarafından anlaşılır olmalıdır.
Onaylı ana dosya ve varlık kütüphanesi tek yerde sürümlenir.
Draft/review/approved/live/retired durumları izlenebilir olur.
Stock, içerik üreticisi, font ve müzik kullanım süreleri tasarım varlığı metadata'sında tutulabilir.
kampanya URL/event/tag planı sürüm ile birlikte yönetilir.
kampanya kapanınca nihai tasarım varlığı ve performance bağlam arşivlenir.
Dijital kampanya tek bir ‘sosyal medya postu’ değildir; sahip olunan, ücretli, sosyal, commerce, video ve dijital açık hava kanallarında farklı davranır.
Aynı ana fikir, kanalın izleme süresi, oranı, UI katmanı, ölçüm ve interaction koşuluna göre yeniden kompoze edilir.
Owned web/e-posta: marka daha fazla düzen ve data kontrolüne sahiptir; performance, duyarlı ve accessibility doğrudan sorumluluğundadır.
Social/içerik üreticisi: platform kültürü, comments, remix, sound-off, short-form ve içerik üreticisi voice görsel sistemi etkiler.
ücretli medya: placement, platform policy, targeting, legal text ve measurement kreatif kararın parçasıdır.
Commerce: ürün görseli, variant, fiyat, availability, review, shipping ve checkout güven bilgisi aynı kullanıcı yolculuğunda çalışır.
Digital OOH: uzak mesafe, kısa dwell time, çevresel ışık, pixel pitch ve loop süresi belirleyicidir.
Web/dijital format seçimi uzantı ezberi değil; içerik türü, alpha, sıkıştırma, browser/device desteği ve decode maliyetidir.
‘Yeni format = her zaman daha iyi’ yaklaşımından kaçının; gerçek kullanım hedefi ve fallback'i doğrulayın.
JPEG: fotoğraf için yaygın lossy sıkıştırma; alpha yoktur. Çok keskin type/flat graphic için artifact üretebilir.
PNG: lossless ve alpha destekler; fotoğraf için gereksiz büyük olabilir ama UI tasarım varlığı, screenshot ve sharp graphic için güçlüdür.
WebP: lossy/lossless ve alpha desteğiyle web'de geniş kullanılır; kalite/byte oranı içeriğe göre test edilir.
AVIF: yüksek sıkıştırma verimi ve HDR/alpha olanakları sunabilir; encode/decode ve üretim tool desteği kontrol edilir.
SVG: logo, icon ve çizgisel grafikte ölçeklenebilir; embedded text/accessibility, filters, security ve complexity göz önünde bulundurulur.
Duyarlı tasarım yalnız kutuları daraltmak değil; imge, kırpma ve hiyerarşinin farklı koşulda yeniden karar vermesidir.
Bir 16:9 key visual'i 9:16'ya kırpmak yerine görsel odağı, metin alanını ve marka öğelerini yeniden yerleştirin.
Desktop hero'da yatay çevre bilgisi değerli olabilir; mobilde subject'e daha yakın crop gerekebilir.
Picture/kaynak-set ile farklı görüntü kaynakları veya çözünürlükler cihaz/viewport ihtiyacına göre sunulabilir.
duyarlı type için yalnız clamp() kullanmak yeterli değildir; satır uzunluğu, hierarchy ve bileşen içerik limits test edilmelidir.
Breakpoint cihaz modeli listesi değil, içeriğin bozulmaya başladığı noktadır.
Dijital tasarımın byte, yüklenme ve rendering maliyeti kullanıcı deneyiminin parçasıdır.
Yüksek çözünürlüklü görsel, çok font veya ağır hareket; doğru optimize edilmezse tasarımın görünmeden gecikmesine neden olur.
Hero tasarım varlığı için gerçek displayed size'a uygun duyarlı image üretin; 4000 px görseli 400 px alanda taşımayın.
Lazy yüklenme viewport dışı içerikte yararlıdır; above-the-fold hero'ya yanlış uygulanırsa Largest Contentful Paint'i geciktirebilir.
Font family/weight sayısı, glyph repertuarı ve preload stratejisi düzen shift ve yüklenme performansını etkiler.
Video autoplay, alpha video veya large canvas/GPU efektleri cihaz/batarya/veri maliyetini artırabilir.
Ölçüm, tasarım hedefinden türemelidir; yüksek tıklama her proje için başarı değildir.
Exposure, attention, action, conversion, elde tutma ve marka etkisi farklı sorulara cevap verir.
görülme fırsatı
dikkat göstergeleri
eylem
hedef sonucu
Reach/impression görünürlük fırsatını gösterir; insanların gerçekten anladığını veya etkilendiğini kanıtlamaz.
görüntülenebilirlik reklamın teknik olarak görülebilir alanda olup olmadığını ölçmeye yaklaşır; actual attention ile aynı değildir.
CTR action metriğidir; kullanıcıyı yanlış beklentiyle tıklatmak tasarım başarısı değildir.
Completion rate video süresine ve platform view tanımına bağlıdır; farklı platform metriklerini doğrudan karşılaştırmak risklidir.
marka lift veya recall farklı araştırma yöntemleri gerektirir ve kısa vadeli conversion ile aynı hedef değildir.
Doğrulanmış kaynaklar.
Bu sayfa kaynaklara geri dönülebilecek bir akademik/teknik başvuru noktası olarak tasarlanmıştır.
Öncelik; standart kuruluşları, resmi teknik dokümantasyon, müze/arşiv koleksiyonları ve akademik/mesleki güvenilir kaynaklardadır. Koşula bağlı teknik değerler evrensel kural gibi sunulmaz.